Muziek en zang
Als je erop let, merk je hoe vaak in de Bijbel gesproken
wordt over muziek. Veel instrumenten worden opgenoemd.
Ze namen een grote plaats in bij de eredienst.
Muziekinstrumenten
Een van de zonen van Lamech was bekwaam in het maken van muziekinstrumenten.
Het lijkt erop dat musici in de Bijbel even belangrijk waren als veehouders en metaalbewerkers (Gen 4:20-22). We komen allerlei soorten van muziekinstrumenten
tegen. Je leest over de fluit, de trompet en de trommel (of tamboerijn). Vaak
wordt ook de harp genoemd. Of de kinnor, zoals het er in het Hebreeuws staat. Dit instrument is niet
hetzelfde als wat wij onder een harp verstaan. We moeten eerder denken aan een
citer of lier.
Bekend is ook de sjofar (ramshoorn), de "bazuin" van de Statenvertaling. Deze werd op sommige
hoogtijdagen geblazen. Cimbalen waren een soort bekkens die tegen elkaar werden
geslagen. Ze kwamen ook voor in de eredienst.
Tot eer van God
Muziek was er altijd bij als er iets speciaals gebeurde. Zoals bij het opvoeren van de ark door David (2 Sam. 6:5) en de kroning van koning Salomo (1 Kon. 1:39-40). En bij de inwijding van de stadsmuur van Jeruzalem (Neh. 12:27). Ook na een overwinning op de vijand werd vaak muziek gemaakt, zoals we zien bij Jósafat (2 Kron. 20:28). En David speelde voor koning Saul om hem een beetje op te vrolijken (1 Sam. 16:23).
► David met de ark beeld: www.gospelimages.nl
Muziek maken moet tot eer van God zijn. Je moet er 'energie' in steken, niet zomaar wat toeteren. In Ps. 33:3 staat: “Speelt wél
met vrolijk geschal”, dus welluidend, volgens de regels van de kunst.
In Davids tijd werden er speciaal mensen aangewezen voor de
tempelmuziek. In 1 Kron. 16:42 lees je van Heman en Jeduthun (Ethan) en hun
families.
Er werd dus veel waarde gehecht aan muziek en zang. In 2 Kron.
5:13-14 staat dat de heerlijkheid des HEEREN in de tempel kwam toen de
Levieten… in het gebed waren? Nee, toen zij zongen en God loofden met
muziekinstrumenten!
Muziek is een gave van God, die helaas veel misbruikt wordt. Er is een “gezang der dwazen”, zegt Pred. 7:5. We horen ook van spot- en
dronkenmansliederen (Ps. 69:13). En hoeveel muziek was er wel niet bij het
beeld van Nebukadnezar (Dan. 3:5)?
Beurtzang
Vrijwel altijd werd er bij de muziek gezongen; vaak met beurtzang. De psalmen zijn daarvoor erg geschikt. We vinden daarin veel herhalingen. In Ps. 25:4 staan de bekende woorden:
- maak mij Uw wegen bekend
- leer mij Uw paden
Eigenlijk is dat is twee keer hetzelfde. Je kunt je voorstellen dat de ene groep zangers de eerste regel laat horen en de andere de tweede regel.
Bijzonder zijn de psalmen 120 t/m 134, de liederen Hammaäloth. Dit woord betekent: "opgangen" of "trappen". Vaak wordt gezegd dat deze gezongen werden wanneer men optrok naar de tempel. Pelgrimsliederen dus. Logisch om dat te denken, kijk maar naar de inhoud van Psalm 122, 125 of 132-134.
Een Joodse opvatting is dat hier gedoeld wordt op de 15 treden van de trap in de Voorhof van het Gebed. Daar zouden de Levieten deze psalmen hebben gezongen; op elke trede dus één...
Muziek in de psalmen
Psalmen werden soms op bekende melodieën gezongen. Boven Psalm 56 lezen we: “op Jonath Elem Rechokim”. Dat wil zeggen dat men de wijs van dit lied (dat wij niet kennen) gebruikte voor deze psalm. Iets dergelijks vind je ook bij sommige andere psalmen, zoals 22 en 60.
Regelmatig kom je een muzikale aanduiding tegen. Bij Psalm 4 staat: "op Neginoth". Dat betekent: bij snarenspel. Psalm 46 moest
gezongen worden “op Alámoth”. Dit woord betekent: “jonge meisjes”.
Waarschijnlijk werd deze psalm vertolkt door vrouwenstemmen (of met een
‘bovenstem’).
Ook binnen een psalm vinden we woorden, die ons niet
duidelijk zijn, maar mogelijk een muzikale betekenis hebben. In Ps. 9:17 vinden
we er zelfs twee achter elkaar. Het bekende Sela zou ‘rust’ kunnen betekenen,
dus het inlassen van een korte pauze. Het woord Higgajon wil zoiets zeggen
als: ‘overdenking’. Een aansporing om even bij de woorden stil te staan?
Op de psalmen moeten we zuinig zijn. Klagen, berouw over de zonde, juichen en het loven van God wisselen elkaar af. De dichters spreken over wat in het hart leeft. Besef van hun schuld, maar ook hoop op Gods ontferming. Luther heeft het Psalmboek “een Bijbel in het klein” genoemd.
Zou je wel eens...
Israëlische muziek willen horen?
Klik dan HIER om die te beluisteren.